Fietsfeestje op een oude spoorlijn in Istrië

2.1818181818182 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

Fietsen over de Parenzana
Fietsen over de Parenzana
We mountainbiken kennelijk niet zo bijster snel, want de vlinder trekt al kilometers met ons op. De kleine vos – of leven die niet in Kroatië? - lijkt er net als wij plezier in te hebben, want hij/zij fladdert dan weer links, dan weer rechts van ons gezelschap. Of is het toch een distelvlinder?

Nader onderzoek is lastig, want het rotsachtige pad maakt een volgende bocht, en ook in de heuvels van Istrië kun je dan maar beter oppassen. In de praktijk valt het zoals zo vaak wel mee, want zonder problemen stuiteren we verder naar de zonovergoten vallei van de Mirna, waar verkoeling en verpozing wacht in de truffelstad Livade. Maar eerst nog even heerlijk zweten, op het mooiste deel van de Parenzana - in het begin van de 20ste eeuw een smal spoortracé tussen Trieste en Poreč, nu 123 kilometer wandel- en fietsplezier door Italië, Slovenië en Kroatië.

Voor wie vanuit het noorden grofweg het traject wil weten: je start op de plek van het voormalige treinstation Campo Marzio, vandaag de dag het spoorwegmuseum in Trieste, trekt langs Muggia en passeert bij Škofije de Italiaans/Sloveense grens. Je hebt er dan 13 kilometer opzitten… Via Dekani, Koper, Izola, Strunjan, Portorož, Lucija en Sečovlje bereik je na 45 kilometer Kroatisch grondgebied, waar naar verluidt de 78 aantrekkelijkste kilometers wachten. Daarbij kom je langs Valica, Buje, Grožnjan, Livade, Motovun, Vižinada en Višnjan om uiteindelijk te finishen in Poreč.

Wij rijden het traject Grožnjan-Livade, zo’n 20 kilometer over een heuvelrug, die bij onze startplaats met een piek van 293 meter boven zeeniveau ook meteen het hoogste punt van de Parenzana kent. Grožnjan is zo’n typisch dorp in het binnenland van Istrië; hooggelegen, het silhouet beheerst door huizen met oranjekleurige daken en een kerk. Aan de andere kant is het uniek, als zie je daar aan de buitenkant niks van. Grisignana, in het Italiaans, is namelijk het enige dorp in Kroatië waarvan een meerderheid van de bevolking uit Italianen bestaat. Volgens de laatste gegevens gaat het om iets meer dan 51 procent op een kleine 800 inwoners, maar toch.

Groznjan, Parenzana
Groznjan, Parenzana
Panorama Parenzana
Panorama Parenzana

Na een wandeling door Grožnjan/Grisignana hebben we op een parkeerterrein buiten het dorp de fietsen in ontvangst genomen, zadels op hoogte gezet, helmen gepast, een proefrondje gereden en ons dan gemeld bij het bord Parenzana. Bijna onmiddellijk duiken we een van de acht tunnels in, een duistere onderneming die bijna een minuut in beslag neemt. Het is even wennen, maar de route blijkt goed te berijden, met een beetje fietservaring en conditie is het goed te doen, ook met kinderen. Opmerkelijk: de stilte, de natuur, de rust; in niets merk je dat je in het meest toeristische deel van Kroatië bent, en dat op een kilometertje of twintig naar het westen mensen massaal liggen bruin te bakken.

Na een paar honderd meter pikken we de reeds gememoreerde vlinder op, die ons zal begeleiden naar een volgende stop. We houden halt op een van de elf bruggen in het tracé, aangelegd om rivieren als Osp, Rižana, Dragonja en Mirna over te steken. Hier doet de gids ook de geschiedenis van de Parenzana (genoemd naar de stad Poreč) uit de doeken. Tussen 1902 en 1935 legde de stoomtrein dagelijks 123 kilometer af over het 76 centimeter brede spoor. Met passagiers en vracht, zoals meel, fruit, groente, wijn, olijfolie uit Buje en Motovun en zout Piran and Sečovlje in Slovenië. De lijn zorgde voor ongekende economische groei in de regio.

Een ritje met de Parenzana was een onderneming op zich, zo blijkt uit het relaas van de gids. Met een maximumsnelheid van 25 km/uur duurde een rit al snel 6 à 7 uur, afhankelijk van de condities. Waren de wagons zwaar beladen, dan kon het voorkomen dat passagiers bij hellingen werd gevraagd om uit te stappen om even te helpen duwen. Ook spelende kinderen konden de duur van de reis beïnvloeden. Die smeerden soms vijgen op de rails, waardoor de wielen hun grip verloren en de trein niet of nauwelijks meer vooruit kwam. Stoppen en de rails schoonmaken was vaak de enige remedie.

Brug Parenzana
Brug Parenzana
Parenzana
Parenzana
Parenzana
Parenzana

Ontwikkelingen op wereldschaal maakten de spoorlijn in 1935 kapot. Fascistisch dictator Benito Mussolini begon dat jaar namens Italië een oorlog in Afrika, met het binnenvallen van het oud Ethiopische rijk Abessinië. Om aan ijzer en staal voor die oorlogsmachine te komen, liet hij onder meer alle rails van de spoorlijn slopen. Bizar detail: de zending heeft Afrika nooit bereikt, het schip dat de rails vervoerde zonk in de Middellandse Zee.

De voormalige spoorlijn lag er vervolgens tientallen jaren voor dood bij; delen overwoekerden met onkruid, paddenstoelen groeiden in de tunnels. In 2002, bij de 100ste verjaardag van de opening, vond menigeen dat het zo wel welletjes was geweest. En met steun van regionale en nationale overheden kon de Parenzana binnen een paar jaar worden omgedoopt tot ‘The Route of Health and Friendship’ die – net als ooit de spoorlijn – lokaal voor de nodige economische welvaart en voorspoed zorgt.

Dat is een prettige constatering tijdens de laatste kilometers van onze etappe, die we in razende vaart afleggen in de richting van het centrum van Livade. Als we stoppen voor hotel Zigante, paradijs voor truffelliefhebbers, is daar opeens weer onze vlinder! De kleine vos, want dat is het, draait een paar rondjes en verdwijnt dan in de richting van de heuvels, waar nieuwe toeristen op hem/haar wachten.

Naar Kroatië met Elizawashere

Reactie toevoegen

Lekker en veilig barbecueën

Lekker en veilig barbecueën

Met het stijgen van de temperatuur wordt het ook weer tijd om de barbecue van stal te halen. Maar of je nu in de tuin, op je balkon, in de vrije natuur, op een camping of bij je vakantiewoning gaat barbecueën, doe het in ieder geval veilig. Puur op reis zet wat tips op een rij zodat barbecueën een feestje is, en blijft.

Lees verder

Maak kennis met de waterkrachtcentrale in Bollène

Maak kennis met de waterkrachtcentrale in Bollène

Een vakantie in de Vaucluse brengt de mooiste dingen van Frankrijk samen. Neem Bollène in het dal van de Rhône, waar kort na de Tweede Wereldoorlog een waterkrachtcentrale werd gebouwd die vandaag de dag wordt gezien als meesterwerk van industriële architectuur. En sinds kort is dit bijzondere bouwwerk van binnen én buiten te bewonderen tijdens een twee uur durende tour.

Lees verder

21 vakantietips: voor, tijdens en na je reis

21 vakantietips: voor, tijdens en na je reis

Op Puur op reis vind je heel veel tips en artikelen met handige informatie onder ‘handig’ en ‘reisnieuws’. Omdat het bijna vakantietijd is hebben we 21 tips handige geselecteerd, van toepassing vóór, tijdens en na je vakantie. Heb je ook nog een handige tip? We vinden het fijn als je jouw tip of opmerking deelt. Translation in English available below tip number 21.

Lees verder

Ik ga op reis naar Amerika en ik neem mee…

Ik ga op reis naar Amerika en ik neem mee…

Het staat vast, de reis is geboekt, je gaat op vakantie naar Amerika! En net zoals elke vakantie voorbereiding vraagt is dit ook nodig voor de reis naar Amerika. Waar moet je aan denken, en wat wil je vooral niet missen? Lees de tips.

Lees verder

Week van de teek 2019

Week van de teek 2019

Ze hebben een slechte naam: teken. Niet zozeer omdat ze er griezelig uitzien, maar omdat ze de ziekte van Lyme kunnen overbrengen. Om mensen bewust te maken van de gevaren van de teek is er elk jaar een ‘week van de teek’. Dit jaar (2019) is dat van 15 tot en met 21 april.

Lees verder

Mindfulness in de praktijk

Mindfulness in de praktijk

Bewust leven in het hier en nu: het is soms gemakkelijker dan je denkt. Je stapt onder de douche. En in plaats van te denken aan de drukke dag die voor je ligt, geniet je van het gevoel van het warme water, de geur van je doucheschuim en de lekkere zachte handdoek waarmee je jezelf afdroogt. Je bent helemaal in het hier en nu, met volle aandacht voor jezelf en wat je doet. Dit is mindfulness in het kort. En we geven wat handige tips waarmee je aan de slag kunt gaan.

Lees verder